Willem V van Oranje-Nassau

Willem van Oranje-Nassau (1748 - 1806)

Privacy Level: Open (White)
Willem (Willem V) "Willem Batavus, Prins van Oranje, Vorst van Oranje Nassau" van Oranje-Nassau
Born in Den Haag, Zuid-Holland, Nederlandmap
Ancestors ancestors
Husband of — married in Berlin, Germanymap
Descendants descendants
Died in Braunschweich, Niedersachsenmap
Profile last modified | Created 29 Mar 2014 | Last significant change: 19 Nov 2018
18:45: Bea (Timmerman) Wijma edited the Other Last Name(s), Nicknames and Other Last Name for Willem van Oranje-Nassau (1748-1806). [Thank Bea for this]
This page has been accessed 610 times.

Categories: House of Orange-Nassau | Namesakes US Counties.

European Aristocracy
Willem V van Oranje-Nassau was a member of aristocracy in Europe.
Join: European Royals and Aristocrats Project
Discuss: euroaristo
Preceded by
William IV
Stadtholder of the Dutch Republic
22 October 1751 – 9 April 1806
Succeeded by
William VI

Contents

Biography

English Biography

  • William V, Prince of Orange-Nassau (Willem Batavus: 8 March 1748 – 9 April 1806) was the last Stadtholder of the Dutch Republic, and between 1795 and 1806 he led the Government of the Dutch Republic in London. He was succeeded by his son William I.
Little Willem
  • He was baptized on 7 April 1748 in the Hague [1], the only son of William IV, who had the year before been restored as stadtholder of the United Provinces. He was only 3 years old when his father died in 1751, and a long regency began. His regents were:
  • Dowager Princess Anne, his mother, from 1751 to her death in 1759;
  • Dowager Princess Marie Louise, his grandmother, from 1759 to her death in 1765;
  • Duke Louis Ernest of Brunswick-Lüneburg, from 1759 to 1766, and kept on as a privy counsellor until October 1784;
  • Princess Carolina, his sister (who at the time was an adult aged 22, while he was still a minor at 17), from 1765 to William's majority in 1766.
  • William was made the 568th Knight of the Order of the Garter in 1752.
  • Willem V married 1767 Prinses Frederica Sophia Wilhelmina van Pruisen (* 1751 - + 1820).
Willem and his wife and children

Sources

Dutch Biography

  • Willem V Batavus ('s-Gravenhage, 8 maart 1748, Braunschweich, 9 april 1806), prins van Oranje, vorst van Oranje-Nassau, was erfstadhouder van de Republiek der Verenigde Nederlanden(1751 1795).
Baptism Willem van Oranje Nassau, Den Haag 7 April 1748 [1]
  • Hij was de laatste Nederlandse stadhouder en de vader van de latere koning Willem I.Hij raakte diep in de problemen door zijn halsstarrigheid tijdens de patriottentijd.In februari 1793 verklaarde de revolutionaire regering in Parijs hem de oorlog.In januari 1795 ging hij in ballingschap.Hij beval de koloniale bestuurders zich over te geven aan de Britten, waarna militaire bezetting volgde.In 1801 deed hij afstand van al zijn rechten als erfstadhouder.
  • Willem Batavus werd geboren in 's-Gravenhage als zoon van erfstadhouder Willem IV van Oranje-Nassau en Anna van HannoverHij werd gedoopt als Willem maar noemde zich later Willem Batavus. Willem was drie jaar oud toen zijn vader overleed.
  • Hij werd opgevoed door zijn moeder en Douwe Sirtema van Grovestins en vanaf 1759 door Lodewijk Ernst van Braunschweich-Wolfenbüttel.Al in 1754 ontstond een onenigheid over het jaar waarin hij meerderjarig verklaard zou worden.In 1763 werd hij ernstig ziek,men vreesde voor zijn positie als opvolger.Het was zaak een geschikte huwelijkskandidaat te zoeken.De prins had zijn oog laten vallen op Caroline Mathilde van Wales,maar zij werd uitgehuwelijkt aan een Deense prins. Frederik V van Denemarken beval zijn dochters aan en Frederik de Grote bracht enkele van zijn nichten onder de aandacht.De hertog wees zijn nicht Augusta Dorothea af.
  • In 1766, meerderjarig geworden,trad hij aan als stadhoudeer.De negen jaar oude Mozart was uitgenodigd en had een compositie geschreven voor de inhuldiging rond 11 maart.
  • Op 4 oktober 1767 huwde de prins in Berlijn met Wilhelmina van Pruisen,een nicht van Frederik de Grote,die in 1768 de stadhouderlijke familie bezocht op Het Loo.
  • Willem V begon met voorstellen tot verkleining van de vroedschappen in de Friese steden Stavoren (1768),Workum (1772) en Bolsward (1773).De stadhouder beschikte over goede contacten/"premiers"in Friesland ,onderdeel van het stadhouderlijk stelsel.De voorstellen tot hervorming,die willekeurig kunnen worden genoemd,omdat hij niet overal over dezelfde bevoegdheden en invloed beschikte,werden hem niet in dank afgenomen. Nog voor de patriottentijd in Bolsward,ontstond in 1778 protest,waarop de stadhouder besloot het voorstel te laten rusten.Op het Haagse Binnenhof werd tegenover het oorspronkelijke stadhouderlijk paleis in 1777 voor Willem V een nieuw paleis gebouwd
  • In september 1781, de Republiek was sinds december 1780 in oorlog met de Engelsen,vanwege wapensmokkel naar de opstandige Verenigde Staten ,kwam er steeds meer kritiek op het functioneren van Willem V. Het pamflet “Aan het Volk van Nederland” waarin een aantal zaken op een rijtje waren gezet vond gretig aftrek.Willem V werd beschuldigd van heulen met de vijand: zijn neef George III, de koning van Engeland.Bovendien speelde de affaire met freule Constantia van Lynden hem parten.De Vierde Engels-Nederlandse Oorlog verliep desastreus,op de Slag bij de Doggersbank na,en al in 1783 is een Vrede van Parijs (1783) gesloten.Toen in 1784 bekend werd dat Lodewijk Ernst de stadhouder in het geheim adviseerde,zonder voor de gevolgen verantwoordelijk te kunnen worden gesteld,is die zaak door de patriotten in pamfletten uitgebuit.De gehate hertog werd het land uitgezet.De in het slop geraakte economie werd bedreigd toen keizer Jozef II,die ook heer van de Oostenrijkse Nederlanden was,opening van de Schelde eiste.De Keteloorlog die daarop volgde was aanleiding voor de patriotten tot het oprichten van nog meer exercitiegenootschappen.Daardoor zou de invloed van Willem V op de benoeming van buitenlandse officieren in het Staatse leger afnemen.Begin september 1785,enkele dagen nadat het dragen van oranje verboden was,verloor Willem V zijn militaire positie in 's Gravenhage.De stadhouder raakte in een steeds zwaardere crisis en dronk veel wijn.Het liefst had hij afstand gedaan en zich teruggetrokken op een van zijn Duitse bezittingen. Hij schreef: "Ik wenschte dat ik dood waere, dat mijn vader nimmer stadhouder was geworden. Ik voel ik ben daertoe niet bekwaem. 't Hooft loopt mij om."Twee weken later reisde Willem V af naar Friesland,zijn vrouw en de stadhouderlijke spruiten achterna, die al waren vertrokken om aanwezig te zijn bij het tweehonderdjarig bestaan van de Universiteit van Franeker.Onder de Friese regenten en aristocraten was de stemming omgeslagen,velen kozen nu voor de stadhouder om het land van de ondergang te redden: in oktober werd besloten de regerings -reglementen in Friesland aan te scherpen,maar de stadsregering zou voortaan bestaan uit magistraat én vroedschap.Via Groningen trok de stadhouder naar het jachtverblijf Het Loo bij Apeldoorn.
  • De Amsterdamse burgemeester Joachim Rendorp legde op 1 februari 1786 de Staten van Holland een plan voor waarmee de terugkeer van de prins naar Den Haag weer mogelijk zou worden,maar het plan leed schipbreuk.De patriotten in de stad Utrecht gingen nu op 2 augustus 1786 over tot het zelf op democratische wijze benoemen van nieuwe vroedschapsleden,dat wil zeggen dan maar zonder de goedkeuring van de stadhouder.De prinsgezinde statenleden verlegden daarop de vergaderingen naar Amersfoort.Daarmee waren de Provinciale Staten van Utrecht opgedeeld.Op 27 augustus 1786 besloten de Staten van Holland met een krappe meerderheid de prins definitief het commando over het Haags garnizoen te ontnemen.Begin september 1786 werd een poging gedaan om de patriotten een halt toe te roepen, want er dreigde een burgeroorlog te ontstaan. Hattem en Elburg,waar de 24-jarige Herman Willem Daendels het excercitiegenootschap aanvoerde en zijn benoeming in de vroedschap opeiste, werden enige dagen bezet door stadhouderlijke troepen.Enkele weken later werd het aan de exercitiegenootschappen en de vrijkorpsen in Gelderland en Friesland verboden petities in te dienen en elkaar steun te bieden. In november 1786 verhuisde de stadhouderlijke familie van Apeldoorn naar Nijmegen, om in geval van lijfelijke bedreiging over de grens naar Pruisen te kunnen vluchten.Op 12 april 1787 reisde Abraham Calkoen voor geheime onderhandelingen naar Nijmegen.De pensionarissen van Dordrecht,Haarlem en Amsterdam stonden erop dat de burgemeesters op een andere manier gekozen zouden worden.De zaak laaide opnieuw op toen in Amsterdam en Rotterdam eind april/begin mei een aantal prinsgezinde vroedschapsleden en burgemeesters werden vervangen.
  • Begin mei 1787 is vanuit Amersfoort een poging gedaan Utrecht te heroveren. Er vielen enkele slachtoffers. o.a. bij Soestdijk.De prinses reisde enkele weken later "incognito" in twee koetsen met zestien paarden naar 's-Gravenhage,maar werd tegengehouden langs de Vlist door leden van een exercitiegenootschap uit Gouda.Het gezelschap werd onder geleide naar Goejanverwellesluis gevoerd,in afwachting van een beslissing van de Staten van Holland.Prinses Wilhelmina moest dus onverrichter zake terugkeren naar Nijmegen.Na beklag bij haar broer, koning van Pruisen en pas aangetreden,kwam hij zijn zuster te hulp.Een Pruisisch leger van maar liefst 20.000 man viel bij Nijmegen binnen.De troepen van de Republiek onder de Rijngraaf van Salm verlieten Utrecht bij de nadering van dit leger,maar op 17 september reed de prins onder luide toejuichingen Utrecht binnen.Op donderdag 20 september 1787 kwam hij aan in Den Haag.Misschien is Prinsjesdag naar deze gebeurtenis vernoemd.Hersteld in de oude rechten nam Willem V,maar in het bijzonder zijn vrouw Wilhelmina,nu represailles tegen de patriotten.De patriotten,verbeurd verklaard van hun bezittingen en hun zetels in de vroedschap,vluchtten daarop naar Noord-Frankrijk waar zij zich schoolden in de idealen van de Franse Revolutie.Bovendien konden ze aanschouwen hoe het niet moest.
  • In 1792 kreeg de Franse generaal Dumouriez opdracht om de Nederlanden binnen te vallen. Begin februari 1793 vielen Blerick en Stevensweert in handen van de Franse troepen.Hij kreeg assistentie van Daendels met ca 2.800 manschappen en tachtig ruiters van het Bataafs Legioen.Op 17 februari vond de hoofdaanval plaats;via Breda zouden de troepen opstoten naar Dordrecht. Klundert en Bergen op Zoom vielen rond 25 februari.Willemstad kreeg een beleg te verduren van twee weken.Op 2 maart proclameerde de Conventie steun van het Franse volk aan de Bataven,maar het beleg van Maastricht door Francisco de Miranda werd op die dag opgebroken.Geertruidenberg viel op 4 maart.Breda koos op 5 maart een "Revolutionaire" gemeenteraad.Op 8 maart kreeg Dumouriez opdracht zich terug te trekken.Op 18 maart moest hij een nederlaag incasseren bij de Slag bij Neerwinden en Aldenhoven.
  • Op 4 november 1794 viel Maastricht alsnog,na zware bombardementen door Kléber.Op 27 december staken Franse troepen onder Pichegru de Maas over,op 10 januari 1795 de Waal.Op 15 januari trokken Pruisische en Britse troepen zich terug uit hun posities in de Betuwe en langs de Lek,en vluchtten via Apeldoorn over de grens.De Hessische troepen waren al eerder vertrokken.Op 16 januari capituleerde Utrecht,nadat de Oude Hollandse Waterlinie succesvol was omzeild door de Franse troepen.De prins wilde alleen een nieuwe aanvalspoging doen als de dooi zou invallen,maar in zijn eentje had hij geen schijn van kans.Hij schreef op zondag 18 januari 1795 een afscheidsbrief aan de Staten-Generaal,gaf het bevel over aan Willem Anne de Constant Rebecque en vluchtte diezelfde dag naar Engeland.In Scheveningen lag de pink 'Johanna Hoogenraadde' van rederij Michel de Heijer klaar om hem mee te nemen.Over de Scheveningseweg reden achttien rijtuigen met porselein,schilderijen,zilver,kunstvoorwerpen en kisten met goud naar het strand,om ingescheept te worden in vissersboten.De stadhouder,met twee zwarte bedienden in zijn gevolg,was in ballingschap.
  • De gevluchte stadhouder nam eerst voor enkele weken zijn intrek in Kew Palace (ook wel Dutch House genoemd). Vrijwel zijn eerste actie was de uitvaardiging van de brieven van Kew (7 februari 1795). Volgens sommigen gebeurde dat op advies van de Britse premier William Pitt. Alle Hollandse koloniale bezittingen werden nu onder Britse bescherming gesteld. Hij beval de bestuurders zich over te geven aan de Britten, waarna Britse militaire bezetting volgde. Dit leidde uiteraard tot grote woede van zijn tegenstanders in de Bataafse Republiek.Nadat Willem V deze brieven had uitgevaardigd namen de Fransen de privébezittingen van Willem in beslag.Zijn collectie dieren,waaronder de twee olifanten Hans en Parkie en enkele giraffen,werd afgevoerd naar Frankrijk.
  • Willem V verhuisde naar Hampton Court Palace.Toen hij samen met zijn zoon, de erfprins,in augustus 1799 een proclamatie uitvaardigde waarin de Nederlanders werden opgewekt steun te geven aan de Engels-Russische landing leidde dit tot grote verontwaardiging in de Bataafse Republiek.De militaire inval mislukte.Na 1801 trok Willem Batavus zich terug op zijn Duitse buitenplaats Oranienstein bij Dietz.In december van dat jaar schreef Willem V de brieven van Oranienstein,waarin hij de Bataafse Republiek als wettig erkende.Hiermee deed hij afstand van al zijn rechten als erfstadhouder en voldeed de stadhouder aan de door Napoleon Bonaparte gestelde voorwaarden voor het verkrijgen van een schadeloosstelling,in 1797 vastgelegd bij de Vrede van Campo Formio.De erfprins Willem Frederik aanvaardde van Napoleon de soevereiniteit over Fulda en Corvey (het vorstendom Nassau-Oranje-Fulda)als schadeloosstelling voor de in 1795 toegepaste verbeurdverklaringen in de Nederlanden.
  • In april 1806,tijdens het jaarlijkse bezoek aan zijn dochter Louise,overleed Willem V op 58-jarige leeftijd in Braunschweich en werd daar begraven.In 1958 werd het gebalsemde stoffelijke overschot van Willem vanuit Braunschweich overgebracht naar Nederland en op 28 april bijgezet in de grafkelder van de Oranjes in de Nieuwe Kerk in Delft.Prinses Wilhelmina weigerde hierbij aanwezig te zijn.Naar verluidt zou zij hebben gezegd niet achter de baar van "een sufferd" te willen lopen

Legacy

  • In the United States, Orangeburg County, South Carolina and Orange County, North Carolina are named in the honor of Prince William V.

Sources

  1. 1.0 1.1 "Netherlands, Zuid-Holland Province, Church Records, 1367-1916," images, FamilySearch (Baptism 7 April 1748 Den Haag : 19 November 2018), Nederlands Hervormde > s-Gravenhage > Dopen 1748-1771 > image 9 of 603; Rijksarchiefdienst Nederlands, Zuid-Holland (Netherlands National Archives, Zuid-Holland).


More Genealogy Tools



Sponsored Search




Search
Searching for someone else?
First: Last:

DNA
No known carriers of Willem V's Y-chromosome or his mother's mitochondrial DNA have taken yDNA or mtDNA tests.

Have you taken a DNA test for genealogy? If so, login to add it. If not, see our friends at Ancestry DNA.



Images: 7
Willem van Oranje-Nassau Image 1
Willem van Oranje-Nassau Image 1

wapen van Nassau
wapen van Nassau

Gezin Willem van Oranje Nassau
Gezin Willem van Oranje Nassau

Willem van Oranje Nassau
Willem van Oranje Nassau

Kermis op het Buitenhof,1781 Links de Gevangenpoort, rechts het Binnenhof.In het midden staat prins Willem V met zijn gezin
Kermis op het Buitenhof,1781 Links de Gevangenpoort, rechts het Binnenhof.In het midden staat prins Willem V met zijn gezin

view all


Collaboration

On 30 Mar 2015 at 13:22 GMT Bea (Timmerman) Wijma wrote:

Oranje-Nassau-7 and Van Oranje-Nassau-28 appear to represent the same person because: same can be merged LNAB Oranje-Nassau (project naming conventions)



Willem V is 29 degrees from Rosa Parks, 22 degrees from Anne Tichborne and 5 degrees from Victoria of the United Kingdom of Great Britain and Ireland on our single family tree. Login to find your connection.

V  >  van Oranje-Nassau  >  Willem van Oranje-Nassau