G2G: Dispensatie bij huwelijk met 4e-graads verwantschap in Nederlandse Katholieke Kerk

Question

Bij een aantal huwelijksregistraties van de Katholieke Kerk in Nederland uit de 17e en 18e eeuw kom ik een opmerking tegen dat er dispensatie is verleend vanwege verwantschap in de 4e graad.

Volgens wat ik hierover kan vinden wordt binnen de Katholieke Kerk anders gerekend dan volgens het Burgerlijk Wetboek, namelijk het aantal stappen terug naar de gemeenschappelijke voorouders, dus:

- 1e graad: broer/zus (gemeenschappelijke ouders)

- 2e graad: neef/nicht (gemeenschappelijke grootouders)

- 3e graad: achterneef/nicht (gemeenschappelijke overgrootouders)

- 4e graad: achter-achterneef/nicht (gemeenschappelijke betovergrootouders)

Ten eerste, klopt dit?

Ten tweede, hoe wisten mensen dat ze elkaars achter-achterneef en -nicht waren? Ik ken niet eens al mijn achterneven en -nichten en ik ken geen enkele achter-achterneef of -nicht. En dat zelfs terwijl ik al mijn grootouders lange tijd heb gekend. In de 17e en 18e eeuw waren de ouders zelfs al vaak overleden bij het huwelijk van hun kinderen.

Comments

I've asked this in Dutch, because it applies mostly to the Netherlands.

Answer 1

Yes, this is correct and applies to all Catholic records, not just the Netherlands.

There is however an alternative (but extremely rare) system of grades that possibly could have been used called the Roman system. Under that system a 2nd grade relationship is a sibling, and a 4th is a cousin or grand nephew/niece. To be absolutely sure, check the other marriages in the marrige. If you see 2nd grade relationships, you know they must be using the official Catholic system as sibling marriages obviously would never have been allowed.

Recently I came a marriage where a 4th grade relationship was noted. This was in the 1750s in Hees, Gelderland- putting their common ancestor in the 1600s. I suspect they were noble/landed gentry, so they were more likely than the general population to know their ancestry.

Comments

Thank you!

That alternative system of grades isn't that rare in the Netherlands. It's currently the official system in the Dutch Civil Code. But these records are from before the first Civil Code was made.